ဂျိမ်းစဘွန်း ရုပ်ရှင်ထဲကလို သေနတ်ထိ ပေမယ့် အသက်ရှင်တာမျိုး ဖြစ်နိုင်လား......
သေနတ်ထိ ပေမယ့် အသက်ရှင်တာမျိုး ဖြစ်နိုင်လား……
လူတိုင်းနဲ့ ရင်းနှီးပြီးသား ဖြစ်မယ့် လူတိုင်းသိတဲ့ ကမ္ဘာကျော်ရုပ်ရှင်မင်းသားကြီး ဂျိမ်းစ်ဘွန်းရဲ့ ဇာတ်ကားတွေထဲကလိုမျိုး ကျည်ဆန်ထိပေမယ့် မသေတာမျိုး တကယ်ဖြစ်နိုင်လားဆိုတော့….
ရုပ်ရှင်ဆိုတာက ကြည့်လို့ကောင်းအောင် စိတ်ကူး ပုံဖော်ထားပေမယ့် ပြင်ပက ဘဝတွေကို ထင်ဟပ်နေစေတာတွေ အများကြီးပါ။ အပြင်မှာ ကျည်ဆန်ထိမှန်ခဲ့ပေမယ့် အသက်ရှင်တာ တကယ်ကိုရှိတယ်နော်။
ဒါကတော့ မာလာလာလို့ အများက သိထားကြတဲ့ ကမ္ဘာ့ အသက်အငယ်ဆုံး နိုဗယ်လ်ဆုရှင် Malala Yousafzai ပါပဲ။ သူမဟာ ဦးခေါင်းမှာ ကျည်ဆန် ထိမှန်ခဲ့ပေမယ့် အခုထိတိုင် သက်ရှိထင်ရှား ရှိနေဆဲပါပဲ။ တကယ်ကလည်း ကျည်ဆန်ထိတိုင်း လူသေတယ်တော့ မဟုတ်ပါဘူး။
ကျည်ဆန်က ဖောက်ထွက်သွားတဲ့ ဒဏ်ရာ အမျိုးအစား တစ်မျိုးပါ။ ဒီဒဏ်ရာက တတ်ကျွမ်းနားလည်သူတွေနဲ့ ကုသဖို့ လိုတယ်ဆိုပေမယ့် ကုသမှု မခံယူနိုင်ခင် စပ်ကြား အချိန်ကာလမှာ သွေးထွက်လွန်တာမျိုး ဖြစ်မယ်ဆိုရင်တော့ အသက်ဆုံးရှုံးနိုင်ပါတယ်။
ဒါပေမယ့် ဒီဒဏ်ရာကိုလည်း အခြား ပြတ်ရှဒဏ်ရာတွေ နည်းတူ ရှေးဦးသူနာပြုစုနည်းနဲ့ ပြုစုပေးလို့ ရပါတယ်။
သေနတ်ထိ မှန်ခဲ့ရင် ရှေးဦးသူနာပြုစုနည်း ဘယ်လို လုပ်ကြတာပါလိမ့်။
တကယ်တော့ မိုးကြိုးပစ်တာကိုတောင် ရှေးဦးသူနာပြုစုနည်းနဲ့ ကယ်ဆယ်လို့ ရနိုင်ပါတယ်။ သေနတ်ထိမှန်တဲ့ အခါမှာလည်း လိုအပ်တဲ့ ရှေးဦးသူနာပြုစုနည်းနဲ့ အထိရောက်ဆုံး ကုသမှုတွေကြောင့် အသက်ရှင်ကြတာပါ။
နာမည်ကြီး ဂျက်ကီချန်း မင်းသားရဲ့ Rush Hour ရုပ်ရှင်ထဲမှာတောင် ရင်ဘတ်ကို ကျည်ဆန် ထိမှန်ပေမယ့် နှလုံးကို မထိခဲ့လို့ဆိုပြီး အသက်ရှင်တာကို သဘောတကျ ကြည့်ခဲ့ဖူးကြတယ်ဟုတ်။
အဲ့ကားထဲမှာ ထိမှန်တဲ့အချိန်မှာ ဆေးရုံကားကို စောင့်နေချိန်မှာ ဒီနည်းလမ်းလေးတွေနဲ့ ပြုစုပေးခဲ့တာပါ။
သွေးတိတ်အောင် လုပ်တယ် – ဒါကတော့ ကျည်ဆန်ထိတဲ့နေရာက သွေးတွေ အရမ်းထွက်နေတယ်ဆိုရင် ဒဏ်ရာကို တင်းတင်းဖိပြီး သွေးတိတ်အောင် လုပ်ရပါမယ်။ လူနာကို တ်နိုင်သမျှ ငြိမ်အောင် ထားထားဖို့လည်း လိုပါမယ်။
လေလုံအောင် ပိတ်ပါ – ကျည်ဆန်က ရင်ဘတ်မှ ထိပေမယ့် အသက်ရှင်တယ်ဆိုတာက ရင်ဘတ် ဒဏ်ရာကနေတဆင့် အဆုတ်ထဲကို လေမဝင်စေဖို့ လက်နဲ့ တင်းတင်းဖိဖိထားတာ ဒါမဟုတ် ပတ်တီးခေါက်၊ ပလပ်စတစ် အိတ်တို့နဲ့ လေလုံအောင် ပိတ်ထားလို့ပါ။ ဒီလို လုပ်ပေးတာက ဒဏ်ရာကနေ လေဝင်တာကြောင့် အဆုတ် ပျက်စီးမှုကို လျှော့နိုင်ချင်လို့ပါ။
CPR မေ့မထားပါနဲ့ – လူနာကို အသက်မရှူတော့ဘူးဆိုရင် နှလုံး နှိုးဖို့ CPR လုပ်ကြပါတယ်။
ဒါတွေအပြင် အနာက သေလောက်အောင် ပြင်းထန်တာမျိုး မဟုတ်ရင် ကိုယ်တိုင် အနာကို သန့်စင်ပေးတာမျိုးကိုလည်း မြင်ဖူးမှာပါ။
အနာကို ရေသန့်သန့်နဲ့ ဆေးချတာ၊ အရက်ပြန်လောင်းချတာလိုမျိုး ပုံမှန် အနာသန့်စင်တဲ့ အဆင့်ကိုလည်း လုပ်ရပါတယ်။
အနာ မသန့်စင်ခင်မှာ ပုံမှန် လုပ်နေကျဖြစ်တဲ့ အခြေခံ တစ်ကိုယ်ရေ သန့်ရှင်းမှု အလေ့အထဖြစ်တဲ့ လက်ဆေးတာကိုလည်း မဖြစ်မနေ လုပ်ကြပါတယ်။
ပြီးရင် ဒဏ်ရာကို ပိုးသတ်ဆေးလိမ်းတာကို လုပ်သလို ဒဏ်ရာက နက်သလားဆိုတာကိုလည်း စစ်ဆေးပါတယ်။
ဒါပေမယ့် နောက်ဆုံးမှာ ဆေးရုံကို ပို့ဆောင်ရင်း အကောင်းဆုံးသော ကုသမှုကို ခံယူရပါမယ်။
မှန်ကန်တဲ့ နည်းလမ်းနဲ့ ကုသပြီး ဆေးကုသမှု ခံယူဖို့ အမြန်ဆုံး ပို့ဆောင်နိုင်ဖို့က ဘယ်လောက်အရေးကြီးတယ်ဆိုတာ မာလာလာ အသက်ရှင်ခဲ့တာက သက်သေပါပဲ။ ထိခိုက်မှုတိုင်းမှာ မှန်ကန်တဲ့ ရှေးဦးသူနာပြုစုနည်းနဲ့ စနစ်တကျ ပြုစုပြီး Golden hour ကို ပိုင်နိုင်စွာ အသုံးချမိဖို့က အရေးကြီးတာပါ။
သေနတ်ထိ တာက သေလောက်တဲ့ ဒဏ်ရာဖြစ်စေနိုင်တာမို့ သတိထားဖို့လိုပါတယ်။။ ဒါပေမယ့် သေနတ်သံကြောင့် ကြောက်လန့်တကြားဖြစ်ပြီး အရေးကြီးတဲ့ ရှေးဦးသူနာပြုစုနည်းတွေကိုတော့ မေ့မသွားစေဖို့လည်း သတိပြုစေချင်ပါတယ်။
ဆေးပညာပိုင်းဆိုင်ရာတည်းဖြတ်သူ Dr. Phyo Wai Lynn
ရေးသားသူ Aye Thi Mon
https://hellosayarwon.com/healthy-habits/first-aid-healthy-habits/gunshot-wounds-first-aid/
